اگر یکی از وراث سهمش را بخواهد، چه باید کرد؟

مطالبه سهم ارث توسط یکی از وراث، فرآیندی حقوقی است که پس از فوت فرد متوفی آغاز می‌شود. در این فرایند، وراث موظفند سهم خود را از اموال و دارایی‌های متوفی طبق وصیت‌نامه یا قوانین ارث دریافت کنند. هرچند که در بسیاری از موارد، وراث توافقات خصوصی برای تقسیم اموال دارند، اما در مواقعی که اختلافات یا مشکلاتی ایجاد شود، ممکن است نیاز به مراجعه به مراجع قضائی برای حل و فصل این موضوع باشد. این مطالبه سهم ارث می‌تواند به‌ویژه در صورت عدم تسویه کامل اموال یا عدم رعایت شرایط قانونی به چالش‌های حقوقی منجر شود.

مطالبه سهم توسط یکی از وراث

اگر یکی از وراث سهم خود را بخواهد و امکان دریافت آن از طریق مذاکره وجود نداشته باشد، می‌تواند با طرح دعوی تقسیم ترکه و مطالبه سهم الارث اقدام کند. طبق قانون، ترکه و اموال ورثه‌ای مال مشاع محسوب می‌شود و به همین دلیل، فروش آن بدون رضایت تمامی وراث امکان‌پذیر نیست. به موجب ماده 140 قانون مدنی، ارث یکی از مواردی است که موجب تملک شخص بر مال می‌شود و در صورت وقوع موت حقیقی یا فرضی مورث، وراث می‌توانند درخواست تقسیم ترکه و دریافت سهم خود را مطرح کنند.

اگر یکی از وراث بخواهد سهم خود را جداگانه بفروشد، باید ابتدا نسبت به تقسیم ترکه اقدام کند، زیرا تا زمانی که ترکه تقسیم نشود، فروش هر یک از قسمت‌ها به‌طور مستقل و بدون رضایت سایر وراث غیرممکن است. همچنین، اگر یکی از وراث به‌طور غیرقانونی اقدام به تصرف ملک ورثه‌ای کند، می‌تواند در دادگاه مورد پیگیری قرار گیرد. در خصوص محرومیت از ارث، باید گفت که طبق قانون، وراث ممکن است در شرایط خاص و با دلایل معتبر از ارث محروم شوند، ولی این موضوع تحت شرایط بسیار خاص و با حکم دادگاه قابل تحقق است.

اگر یکی از وراث سهمش را بخواهد، چه باید کرد؟

بر اساس ماده 861 قانون مدنی، ارث به‌دلیل نسب یا سبب به وراث منتقل می‌شود و وراث در طبقات مختلف قرار می‌گیرند. یکی از مشکلات معمول در تقسیم ترکه، عدم همکاری وراث است که ممکن است موجب تأخیر در تقسیم اموال شود. در صورتی که وراث بر سر تقسیم ارث به توافق نرسند، ممکن است لازم باشد که مراحل قضائی برای مطالبه سهم الارث طی شود. در این شرایط، دادخواست تقسیم ترکه و دعوی مطالبه سهم الارث برای حل اختلافات و تقسیم اموال متوفی ضروری است.

مذاکره و تقسیم ترکه

در ابتدا، وراث باید با یکدیگر مذاکره کنند و توافق کنند که ترکه مطابق با قوانین ارث میان آن‌ها تقسیم شود. اگر توافق حاصل شد، آگهی انحصار وراثت در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار منتشر شده و سپس وراث برای تقسیم اموال به دفترخانه ثبت اسناد مراجعه می‌کنند. این روند به‌صورت قانونی و با همکاری وراث انجام می‌شود و پس از آن، اموال بین وراث تقسیم می‌شود.

عدم همکاری وراث در تقسیم ترکه

در صورتی که وراث پس از فوت متوفی همکاری نکنند، به‌طور مثال در جلسه تقسیم اموال حضور نداشته باشند یا تقسیم‌نامه را امضا نکنند، فردی که خواهان دریافت سهم خود است، باید دادخواست تقسیم ترکه را به دادگاه تقدیم کند. برای این کار، فرد باید گواهی انحصار وراثت را از شورای حل اختلاف دریافت کرده و دادخواست را در دفاتر خدمات قضائی ثبت نماید تا دادگاه به آن رسیدگی کند.

دعوی مطالبه سهم الارث

اگر ترکه تقسیم نشده باشد و یکی از وراث سهم خود را دریافت نکند، فرد می‌تواند برای مطالبه سهم خود از دادخواست مطالبه سهم الارث استفاده کند. در این صورت، پس از تعیین سهم هر یک از وراث، اگر مال در اختیار یکی از وراث باشد و آن فرد از تحویل سهم خودداری کند، فرد دیگر می‌تواند دعوی مطالبه سهم الارث را به دادگاه ارائه دهد تا حق خود را از سایر وراث متصرف دریافت کند.

فروش ملک ورثه ای بدون رضایت یکی از وراث

در صورتی که یکی از وراث بدون رضایت سایرین اقدام به فروش ملک ورثه‌ای نماید، باید توجه داشت که این ملک به‌عنوان مال مشاع در اختیار همه وراث قرار دارد و هیچ‌کدام از وراث نمی‌توانند به‌تنهایی در آن تصرف کنند. طبق ماده 581 قانون مدنی، هرگونه تصرف یکی از شرکا در مال مشاع، در صورتی که بدون اذن سایر شرکا باشد، فضولی تلقی می‌شود و تابع مقررات معاملات فضولی است. بنابراین، فروش ملک ورثه‌ای بدون رضایت یکی از وراث، در حکم معامله فضولی است و اگر وراثی که سهم در ملک دارد، معامله را رد کند، آن معامله باطل خواهد بود. این امر به این معناست که برای فروش ملک ورثه‌ای، باید رضایت تمام وراث جلب شود و معامله در صورتی معتبر است که همه وراث موافقت کنند.

بهترین وکیل برای ارث با تخصص بالا

آیا وراث می توانند سهم خود را جداگانه بفروشند؟

پس از فوت صاحب ملک، اموال او به وراث منتقل می‌شود و به‌عنوان مال مشاع در اختیار تمامی وراث قرار می‌گیرد. یکی از سوالاتی که ممکن است برای وراث پیش آید این است که آیا می‌توانند سهم خود را جداگانه به فروش برسانند؟ طبق ماده 583 قانون مدنی، وراث می‌توانند سهم خود را از ملک مشاع جداگانه بفروشند، بدون اینکه نیاز به رضایت سایر وراث باشد. در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازیم.

• انتقال سهم به شخص ثالث: طبق ماده 583 قانون مدنی، هر یک از وراث می‌تواند سهم خود را بدون نیاز به رضایت سایر وراث به شخص ثالث منتقل کند. این انتقال می‌تواند به‌صورت جزئی یا کامل باشد و نیاز به تایید سایر وراث ندارد.
• امکان فروش تمامی سهم یا بخشی از آن: وراث می‌توانند کل سهم خود را به فروش برسانند یا تنها بخشی از آن را منتقل کنند. در این صورت، همانطور که گفته شد، برای فروش بخشی از سهم نیازی به موافقت سایر وراث نیست.
• نیاز به توافق برای فروش ملک مشاع نیست: فروش سهم هر یک از وراث از ملک مشاع بدون رضایت سایر وراث امکان‌پذیر است. این موضوع بر اساس قوانین مدنی تعیین‌شده و هیچ‌گونه مانعی برای فروش مستقل وجود ندارد.

تصرف ملک ورثه ای توسط یکی از وراث

در صورتی که یکی از وراث ملک ورثه‌ای را تصرف کند، مانند سکونت در آن، ساخت و ساز یا اجاره دادن، سایر وراث می‌توانند برای رفع تصرف و بازپس‌گیری سهم خود از ملک اقدام کنند. این اقدامات معمولاً از طریق طرح دادخواست خلع ید مشاعی صورت می‌گیرد. برای این کار، مدارک و مستندات لازم مانند گواهی انحصار وراثت باید به دادگاه ارائه شود. در این صورت، اگر دادگاه دلایل کافی را برای تصرف غیرمجاز پیدا کند، حکم به خلع ید صادر می‌شود.

طرح دادخواست خلع ید مشاعی

اگر یکی از وراث بدون اجازه سایرین اقدام به تصرف ملک ورثه‌ای کند، دیگر وراث می‌توانند با طرح دادخواست خلع ید مشاعی از دادگاه درخواست کنند که تصرف غیرمجاز را رفع نماید. برای طرح این دادخواست، متقاضی باید مدارک لازم از جمله گواهی انحصار وراثت و دادخواست خود را در سامانه ثنا ثبت کرده و سپس به دفاتر خدمات قضائی مراجعه کند.

حکم دادگاه و اقدامات بعدی

در صورتی که دادگاه دلایل و مستندات کافی برای تصرف غیرمجاز ملک پیدا کند، حکم به خلع ید صادر خواهد شد. بر اساس ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی، اگر حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع صادر شود، تمام ملک مشاع از تصرف وی خارج می‌شود. پس از اجرای حکم، تصرف در ملک مشاع طبق قوانین خاص این نوع املاک خواهد بود.

محروم کردن از ارث

در بسیاری از مواقع، افراد ممکن است این سوال را مطرح کنند که آیا ممکن است فردی برخی از وراث خود را از ارث محروم کند یا خیر؟ برای پاسخ به این سوال، باید قوانین مربوط به ارث و محرومیت از آن را بررسی کنیم. طبق ماده 837 قانون مدنی، اگر فردی تصمیم بگیرد که یکی از وراث خود را از ارث محروم کند، این عمل به‌وسیله وصیت‌نامه قابل انجام نیست. به عبارت دیگر، وصیت‌هایی که موجب محرومیت وراث از ارث می‌شوند، نافذ نخواهند بود.

این مسئله به باورهای غلط حقوقی مرتبط با محرومیت از ارث اشاره دارد. برخی از افراد تصور می‌کنند که می‌توانند با وصیت خود، وراث را از تمام یا بخشی از ارث محروم کنند، در حالی که طبق قانون، چنین اقدامی امکان‌پذیر نیست. اگرچه فرد می‌تواند بخشی از اموال خود را به‌صورت وصیت به شخصی غیر از وراث منتقل کند، اما محرومیت از ارث تنها در موارد خاص و با شرایط قانونی خاص، مانند مواردی که وراث مرتکب جنایت بر علیه متوفی شده باشند، قابل تحقق است.

چالش‌های مربوطه در حوزه ارث

در موضوع ارث، وراث با چالش‌های مختلفی روبه‌رو می‌شوند که ممکن است فرآیند تقسیم اموال و دارایی‌ها را پیچیده کند. این چالش‌ها می‌تواند شامل مسائل حقوقی، اختلافات بین وراث، مشکلات در تقسیم اموال و عدم همکاری بین وراث باشد. در این بخش به برخی از مهم‌ترین چالش‌ها در حوزه ارث پرداخته می‌شود و روش‌های قانونی برای حل این مشکلات بررسی خواهد شد.

اگر یکی از وراث در ملک نشسته باشد

اگر یکی از وراث بدون موافقت سایرین در ملک ورثه‌ای سکونت داشته باشد، ممکن است مشکلاتی در تقسیم اموال پیش آید. در چنین مواردی، دیگر وراث می‌توانند درخواست خلع ید را مطرح کرده و از دادگاه بخواهند که تصرف غیرمجاز را رفع کند. طبق قانون، تصرفات بدون رضایت سایر وراث ممکن است به چالش‌های قانونی و اختلافات بین وراث منجر شود.

اگر یکی از وراث سهمش را بخواهد

در صورت درخواست یکی از وراث برای دریافت سهم الارث خود، اگر توافقی بین وراث حاصل نشود، ممکن است لازم باشد که دادخواست تقسیم ترکه به دادگاه ارائه شود. این فرایند قانونی به‌ویژه زمانی که وراث نتوانند به توافق برسند، برای تعیین سهم هر یک از وراث و تقسیم اموال استفاده می‌شود. در این صورت، دادگاه به شکایت رسیدگی کرده و سهم هر وراث را تعیین می‌کند.

اگر یکی از وراث ملک ورثه‌ای را تخلیه نکند

اگر یکی از وراث، ملک ورثه‌ای را پس از تقسیم ترکه تخلیه نکند، دیگر وراث می‌توانند با ارائه دادخواست خلع ید از دادگاه تقاضا کنند که ملک را از تصرف فرد متصرف خارج کنند. در این وضعیت، اگر فرد از تحویل ملک یا تخلیه آن امتناع کند، دادگاه حکم به تخلیه و بازگرداندن ملک به دیگر وراث می‌دهد.

سهم ارث مرد از زن

طبق قوانین ارث، در صورتی که مردی فوت کند، زن وی از سهم خاص خود بهره‌مند می‌شود. سهم زن از اموال شوهر در شرایط مختلف متفاوت است. در برخی موارد، زن می‌تواند سهم مشخصی از اموال زوج خود دریافت کند که این سهم بستگی به تعداد وراث و وضعیت خانوادگی دارد. در بسیاری از موارد، سهم زن از ترکه به‌طور قانونی و طبق قوانین ارث مشخص می‌شود.

ارث پدر و مادر از فرزند

پدر و مادر از ارث فرزند برخوردار می‌شوند، مگر اینکه بر اساس وصیت یا قانون شرایط خاصی وجود داشته باشد. در صورتی که فرزند فوت کند، پدر و مادر او سهم خود را از ترکه فرزند دریافت می‌کنند. مقدار سهم پدر و مادر بستگی به تعداد وراث و وضعیت قانونی آن‌ها دارد و به‌طور معمول در تقسیم ترکه بر اساس اصول قانونی مشخص می‌شود.

در صورت عدم همکاری وراث در انحصار وراثت چه باید کرد

اگر وراث در انحصار وراثت همکاری نکنند، ممکن است نیاز به اقدامات قانونی مانند درخواست انحصار وراثت از دادگاه باشد. در این شرایط، وراث می‌توانند از طریق مراجع قضائی درخواست صدور گواهی انحصار وراثت کرده و سپس تقسیم اموال متوفی را آغاز کنند. در صورتی که برخی از وراث از همکاری امتناع کنند، دادگاه می‌تواند تصمیمات لازم را برای تقسیم دارایی‌ها اتخاذ کند.

جمع‌بندی

در فرآیند تقسیم ارث، وراث با چالش‌های مختلفی روبه‌رو می‌شوند که شامل مشکلات حقوقی، عدم همکاری وراث، تصرفات غیرمجاز ملک ورثه‌ای و اختلافات در مورد سهم‌ها است. در صورتی که توافقی میان وراث حاصل نشود، لازم است که از طریق مراجع قضائی مانند دادخواست تقسیم ترکه و مطالبه سهم الارث اقدامات قانونی صورت گیرد. همچنین، تصرف ملک ورثه‌ای بدون رضایت سایر وراث یا فروش سهم بدون توافق می‌تواند به مشکلات حقوقی منجر شود. از سوی دیگر، محرومیت از ارث تنها در شرایط خاص و با دلایل قانونی معتبر امکان‌پذیر است.

برای تماس با وکیل فرشاد قاسمی اینجا کلیک کنید.